محمد سالاری
تماس با من
پروفایل من
آرشیو وبلاگ
      مشاوره کسب و کار،طراحی سیستم بازاریابی ویژه سازمانهای کوچک (ما به افراد و شرکت ها کمک می کنیم تا کسب و کار شان را بطور علمی راه اندازی و با بهترین سود آوری اداره کنند تلفن تماس : 09121269382 خدایا جرآتی عطا فرما تا بهبود دهیم آنچه که می توانیم، صبر کنیم بر آنچه که نمی توانیم (بهبود دهیم) و دانشی که تفاوت این دو را بدانیم)
تئوری تغییر هدفمند نویسنده: محمد سالاری - چهارشنبه ۳٠ اسفند ۱۳٩۱

ای تغییر دهندۀ گرایشها و دیدگاهها، ای مدیریت کنندۀ شبها و روزها، ای تحول دهندۀ احوال، حال ما را به بهترین ها تبدیل کن

(هدیه به مناسبت نوروز 1392)

برگرفته شده از Mindtools

تئوری تغییر هدفمند ، ابزاری را فراهم می آورد که برای تحوّل نیاز داریم

بدون رشد و پیشرفت مداوم و پی در پی، واژگانی نظیر توسعه، بهبود، و موفقیت بی معنی هستند (بنجامین فرانکلین)

تا کنون چند دفعه سعی کرده اید که چیزی را – در مورد خودتان یا دیگران -  تغییر بدهید، اما پس از چندی و اعمال اقداماتی، متوجه شده اید که دوباره به عادت سابق و شرایط قبل بازگشت کرده اید؟

 


تغییر هیچگاه آسان نبوده است، چه سعی کنیم عادتی ، دیدگاهی، را تغییر بدهیم و یا آنکه شرایطی را عوض کنیم. این فرآیند بیشتر شبیه شروع، توقف، شروع، توقف می ماند تا یک مسیر روان (که بیشتر افراد دوست دارند دومی باشد).

تغییر بخصوص زمانی سخت است که کاملاً شرایط و آمادگی آن وجود نداشته باشد بطور مثال اگر سعی کنیم تغییری بوجود آوریم که بسیار ریشه ای و عمیق است، یا با خواسته هایمان تطابق نداشته باشد، یا با ویژگی ها و دیدگاه های مان همخوان نباشد.

به همین علت است که "منطبق سازی برنامۀ تغییر" می تواند اقدامی الزامی و مفید باشد. ما در این مقاله در نظر داریم تا نگاهی به تئوری تغییر هدفمند داشته باشیم، ابزاری که می تواند یک چارچوب برای ایجاد یک برنامۀ تغییر منطبق با شرایط و ویژگی های خاص (نقاط قوت، ضعف، سبک یادگیری، رؤیاها و خواسته ها، و شبکه های حمایتی) خودمان را فراهم آورد.

در مورد این ابزار:

"ریچارد رویاتیز"، استاد دانشگاه "کیس وسترن ریزرو"، تئوری تغییر هدفمند (ICT) را به عنوان بخشی از تلاش خود برای اعمال تغییر در حوزه های فردی و سازمانی، ابداع کرد. وی این تئوری را در سال 2006 در Journal of Management Development به چاپ رسانید.

این تئوری دارای پنج گام کاربردی است که برای اعمال یک تغییر ماندگار در آیتم مورد نظر(خود، گروه ، یا جامعه) بایستی از آن تبعیت کرد:

  1. کشف خود (فرد ، گروه ، یا جامعه) ایده آل  
  2. تشخیص خود  (فرد، گروه ، یا جامعه) واقعی
  3. تنظیم برنامۀ یادگیری .
  4.  آزمایش و تمرین عادات جدید.
  5. جلب حمایت و پشتیبانی های لازم.

این گام ها کمک خوبی برای طی کردن فرآیند لازم جهت طراحی برنامۀ تغییر ، اجرای تمرین ها، و تبدیل کردن تغییر به بخشی از زندگی روزمرّه می باشند.

بکارگیری تئوری تغییر هدفمند

اجازه دهید هریک از این گامها را مورد بررسی قرار دهیم:

  1. خود ایده آل را کشف کنیم. غالباً یک شکاف بین آنچه که هستیم و آنچه که می خواهیم باشیم وجود دارد. بنابراین گام نخست برای اعمال یک تغییر هدفمند، تعریف خود ایده آل است. کار را می توان با شکل دهی واضح و روشن از آنچه که آیتم مورد نظر(فرد، گروه، یا جامعه) می خواهد باشد، آغاز کرد. در اینجا می توان در مورد امیدها، آرزوها، و اهداف کوتاه و بلند مدت اندیشید و در آنها به جستجو پرداخت تا این شکل دهی "خود ایده آل" کامل گردد. در این فرآیند می توان به آنچه موجب به هیجان آمدن فرد، گروه ، یا جامعه می شود، دقت کرد و مواردی که فرد، گروه ، یا جامعه در مورد آن بی تفاوت است را حذف نمود. به یاد داشته باشیم که خروجی این مرحله بایستی متفاوت از آنچیزهائی باشد که در حال حاضر آیتم مورد نظر دارا می باشد و انجام می دهد. فهرستی از رؤیاها و آرزوها، فارغ از عوامل محدود کنندۀ عقلی نظیر در دسترس بودن، قابل اجرا شدن و ..... می تواند در این مرحله بسیار سودمند باشد. سپس تا آنجا که ممکن است بایستی به جزئیات پرداخت و این جزئیات را در ذهن و یا ... به تصویر کشانید یا در مورد آن نوشت و گفتگو کرد و توضیح داد. اگر نتوان به اندازۀ کافی در مورد خود ایده آل مطلب ارائه داد، حتماً کار ناقص است و باید آن را تکمیل کرد.

       نکته 1: یکی از راههای انگیزه بخشیدن به خود، تهیۀ یک نقشۀ راه برای دسترسی به اهداف است. نهایتاً این مطلب می تواند به بیانیۀ مأموریت و چشم انداز منتهی شود.

       نکته 2 : کتاب Life Plan Workbook  به منظور داشتن یک چارچوب جامع جهت بررسی و شفاف سازی  اهداف زندگی توصیه می شود.

2.    خود واقعی را مشخص کنیم. درگام دوم واقعیت آنچه که آیتم مورد نظر برای تغییر(فرد، گروه، یا جامعه) در حال حاضر می باشد را تعریف می کنیم. این یک مرحلۀ پر چالش است زیرا بسیاری ازما بلحاظ فردی و هم در ابعاد اجتماعی و تاریخی در دیدن واضح خود واقعی و نقاط قوت و ضعف مان دچار اشکال هستیم.(بطور مثال افرادی را در نظر بگیرید که وقتی در مورد خودشان می خواهند صحبت کنند به نقاط قوت وابستگان خود اشاره می کنند و یا جوامعی را در نظر بگیرید که برای توضیح خود به افتخارات نیاکان و ... بسنده و تکیه می کنند). با اینحال اگر در مورد نقاط شروع کارمان دچار ابهام باشیم، ادامۀ کار می تواند به همان درجه با توهم و یا واقعیت ادامه پیدا کند. کار را با تعریف نقاط ضعف و قوت آغاز می کنیم و برای این کار از ابزارهائی نظیر Strength Finder ، SWOT Analysis ، و یا Meyers-Briggs  بهره گرفت. در ابعاد اجتماعی نیز می توان از "مدل هافستید برای شناخت فرهنگها" که در همین وبلاگ آمده است، استفاده کرد. بالاخره کار را با یک فهرست ساده آماده می شود. چه چیز خودتان را بیشتر دوست دارید؟ چه چیزهائی از دیدگاهها، اصول، خط قرمزها، رفتار، و عادات تان باید تغییر پیدا کند؟ البته در اینجا می توان از دیگران، (هرچه فاصلۀ این دیگران با ما بیشتر باشد نتیجۀ کار چالش برانگیزتر خواهد بود) بازخورد گرفت.

3.     تنظیم برنامۀ یادگیری.  اکنون که معلوم شد که هستیم و می خواهیم که باشیم می توان برای تنظیم واقعیت ها با چشم اندازمان، برنامه ریزی کرد.این برنامه به ما کمک می کند تا مسیر را با اشراف کامل طی کرده و در میان راه سر در گم نشویم. ابتدا با پاسخ به آنچه که نیاز داریم تا از شرایط فعلی جابجا شویم؟  چه کسی می تواند ما را در این مسیر کمک کند؟ و چه منابعی لازم داریم؟ به روش طوفان فکری، شروع می کنیم. سپس "سبک یادگیری" را شناسائی می کنیم. بطور مثال تئوریک، عملی، و یا همراه با تمثیل و ... مهمتر از همه بدنبال یک همراه، مشاور، یا مربّی باشیم که بتواند به ما کمک کند تا به خود ایده آل برسیم. این فرد می تواند از یک دوست یا همکار گرفته تا یک فرد حرفه ای باشد.

نکته1: بازبینی واقعیت در این مرحله از اهمیت حیاتی برخوردار است. ممکن است برخی تغییرات در حال حاضر امکان پذیر نباشند. توجه داشته باشیم این موارد می توانند در پائین فهرست برنامه ما قرار بگیرند. ما می توانیم بر روی این موارد زمانی کار کنیم که شرایط و امکانات مان تغییر پیدا کنند.

نکته 2 :  ممکن است با کمبود زمان و یا تضاد خواسته ها مواجه شویم. با تمرکز همزمان بر روی تعدادی از تغییرات می توان بر این موضوع فائق آمد. همچنین در زمان مناسب برنامه یادگیری را با زندگی کاری تلفیق کنیم تا از نومیدی احتراز شود.

4. آزمایش و تمرین عادات جدید. وقتی کار را در مسیر درستش آغاز کردیم، زمان آن می رسد که تمرین کنیم. این تمرین ها به ما کمک می کنند تا تغییرات را به عادات جدید تبدیل کنیم. اینکه درحال یادگیری یک مهارت جدید هستیم، یا یک شغل کوچک را ابداع و آغاز کرده ایم، و یا دریک نگرش و باور تجدید نظر کرده و آن را تغییر داده ایم  هیچ تفاوتی ندارد، هر روی باید تغییرات بوجود آمده را تقویت کنیم و این جز با تمرین، تکرار، و یادآوری امکان پذیر نیست. این مرحله در مورد آزمایش نیز هست یعنی بدست آوردن راههای تحریک برای یادگیری و آنگاه آزمایش این دانش ، مهارت، یا دیدگاه و باور جدید.

توجه : آدرس : www.mindtools.com/pages/article/quick-wins/htm  می تواند منبع خوبی برای روشهای انگیزشی و کسب اعتماد به نفس باشد مثلاً اگر می خواهید از صبوری بیشتری با دیگران برخوردار شوید و ...

5. جلب حمایت و پشتیبانی های لازم. هیچکدام از ما نمی تواند هیچ مسیری را به تنهائی جلو برود. دوستان، خانواده، همکاران، و یا جامعه می توانند مشوق و پشتیبان ما در عبور از چالش ها باشند. با طی فرآیند تغییر هدفمند، بایستی مشوق و حامیانی که می توانند ما را یاری دهند شناسائی و نوع یاری و حمایت آنها را برای خود تعریف و از این حمایت و پشتیبانی بهره ببریم. دقت کنیم لزومی ندارد اهداف خود را برای همه بازگو کنیم بهتر است در این خصوص وسواس به خرج دهیم زیرا بسیاری از اطرافیان هستند که ممکن است با شنیدن اهداف ما برای تغییر آن را مسخره کرده و یا ساز نا امیدی و نا توانی و عملی نشدن آن را (بدون هیچ دلیل منطقی) برای مان کوک کنند. در نظر داشته باشیم که اهداف مان را با چه کسی در میان بگذاریم و فراموش نکنیم که ما در این مرحله به دنبال مشوق و حامی هستیم نه عامل یأس و نومیدی.

توجه : به یاد داشته باشیم که ما تنها کسانی نیستیم که می خواهیم تغییراتی را ایجاد کنیم پس بهتر است با ایجاد یک شبکۀ ارتباطی با این قبیل همراهان به یک سینرژی و هم افزائی گروهی دست بزنیم تا خودمان و دیگران، همگی از آن بهره ببرند.

 

  نظرات ()
دوستان من فوروم مشاوران انجمن جهانی بازاریابی حسی استخدام حرفه ای DR. Heinz روز نوشته های برویز درگی بازاریابی حسی - میدانی مدیریت ارتباط مشتری آقای سعید میرواحدی وبلاگ آقای بیابانی دکتر احمد روستا چهارراه تبليغات سیگما گروپ اقتصاد آنلاین رفتار سازمانی پرتال زیگور طراح قالب